Plasebo Etkisi Nedir ?

Plasebo Etkisi Nedir ?

plasebo etkisi nedir

Plasebo Etkisi Nedir ?

Bundan memnun olmasakta hastalıklar yaşantımızın bir parçasıdır. İnsanlığın var oluşu ile başlayan sağlık sorunlarına her geçen gün bir yenisi daha ekleniyor. İnsanoğlu bu soruna birçok çözüm geliştirmiştir. Şifalı otlar, egzersizler, cerrahi operasyonlar ve en yaygın olanı ulaşılması çok kolay ve pratik olan ilaçlar. Doktor kontrolünde aldığımız içerisinde özel olarak formülize edilmiş etken maddelerin, vitaminlerin bulunduğu ilacın hastalığımız için gerekli olanı yapacağını bilir ve buna inanırız. Peki ya bizi iyileştiren ilaç değil de ilaca olan inancımız ise?

Plasebo Etkisi Nasıl Bulundu ?

Birey üzerinde olumlu etki yaratmak için tasarlanmış herhangi bir aktif bileşen içermeyen farmakolojik olarak etkisiz olan tıbbi tedavi veya prosedürlere plasebo denir. Latince kökenli bu kelime ” hoşnut etmek, memnun etmek ” manasına gelir.  Tarihçesi 14. yüzyıla dayanan plasebo , George Motherby tarafından yayınlanan tıp sözlüğü ile tıp dünyasına girmiştir. I. Dünya Savaşında askeri doktor Henry Beecher elinde ağrı kesici morfin kalmadığı için  Amerikan askerlere morfin verdiğini söyleyerek salin solüsyon veriyor. Askerlerin %35.2’si ağrılarının dindiğini belirtiyor. Bunun üzerine plasebo etkisi hakkında çalışmalara başlanıp 1954 yılında ” Kuvvetli Plasebo ” adlı makale yayınlanmıştır. 

 

Nasıl Oluyor da İşe Yarıyor ?

Plasebo etkisini bireyin aldığı ilaçların ( plasebolar; yalancı ilaç veya şekerden ilaçlar ) kendini iyileştireceği düşüncesi doğrultusunda hem fiziksel hem de ruhsal açıdan iyileşmesi olarak tanımlayabiliriz. 

Plasebolar kolestrolünüzü düşürmez veya bir tümorü küçültmez. Bunun yerine plasebolar ağrı algısı gibi beyin tarafından modüle edilen semptomlar üzerine çalışır. Plaseboların nasıl çalıştığı tam olarak anlaşılmamıştır. Ancak endorfin ve dopamin gibi iyi hissettiren nörotransmitterlerdeki artışlardan, ruh halleri, duygusal reaksiyonlar ve kişisel farkındalığa bağlı bazı beyin bölgelerinde daha fazla aktiviteye kadar her şeyi içeren karmaşık nörobiyolojik bir reaksiyon içerir.

Plasebo etkisi farklı değişkenlere göre artabilmektedir. Plasebonun rengi , fiyatı, paketi, uygulanma şekli bu değişkenlerden birkaçıdır. Kırmızı , sarı ve turuncu plasebolar uyarıcı bir etki ile ilişkilendirilirken, mavi ve yeşil sakinleştirici bir etki ile ilişkilendirilir.  Pahalı olanlar ucuz olanlara göre, büyük haplar küçüklere göre, hastaya yapılan uygulama ne kadar acılı ise (iğne yaptırmak) plasebo etkisi daha güçlü bir etki yaratır. 

plasebo etkisi nedir

Plasebo Etkisi Günümüz Tıbbında Geçerli Mi ?

Bir zamanlar plasebolar sadece deneylerde bir kontrol olarak kullanılmıştır. Bununla birlikte vücutta değişiklik yapma yetenekleri nedeniyle şimdi kendi başlarına bir tedavi olarak kapsamlı bir şekilde inceleniyor. Plasebo etkisinin ağrı, depresyon, anksiyete bozuklukları, öksürük, erektil disfonksiyon,parkinson hastalığı, epilepsi gibi birçok koşulda plasebo etkisinin olumlu sonuçları gözlemlenmiştir. 

Birçok doktor klinik çalışmalarında ve reçetelerinde plaseboya yer vermektedir. En çok kullanılan plasebolara ise aspirin ve vitamin haplarını örnek verebiliriz. Bu durum bir yanda ” Etik midir ?” tartışmalarını gündeme getiriyor. Bazı araştırmacılar doktor hasta arasındaki güvenin tedaviyi olumlu etkileyeceğinden dolayı hastanın tam olarak bilgilendirilmesi gerektiğini düşünüyorken, bazı araştırmacılar ise plasebo kullandığını bilmenin tedavi sürecini kötü etkileyeceğinden, bu sürecin söylenmemesi gerektiği kanaatindeler. 

Bu iki ayrı görüş ileride ortak bir noktada buluşur mu bilinmez ama ben her zaman en iyi tedavi ve ilacın mutluluk ve paylaşılan sevgi olduğuna inanmaktayım. Hastalıklardan, ilaçlardan, plasebolardan uzak bir yaşam sürmeniz dileği ile sağlıcakla ve bilimle kalın…

Faydalı Linkler;

Plasebo Etkisi Nedir ?

Plasebo Ekisi Gerçek mi ?

 

Bir cevap

  1. Aleyna dedi ki:

    Emeğinize sağlık,böyle yazıların devamını bekliyoruz👌🏽

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir