Japonya Sağlık Sistemi ve Kültürü Üzerine Notlar

Japonya Sağlık Sistemi ve Kültürü Üzerine Notlar

Japonya sağlık sistemi, batı ülkelerinin birçok iyi özelliğine sahip olduğu gibi, bazı verilerde dünya’nın en iyi sistemi olarakta en plana çıkıyor. Japonya’da hekime ve hastaneye ulaşmak oldukça kolay. Japonlar, tüm dünyada doktora en çok başvuran kişiler. Yıllık ortalama kişi başı 14.5 ve bu rakam Avrupa’nın neredeyse iki katı. Aslında sağlık hizmetleriyle bu kadar içli dışlı olmak, sadece tüketicilerle alakalı değil. Eğer vatandaşlar doktora gidemiyorlarsa, uzaktalarsa, işleri çok yoğunsa. Aile hekimlerinden, herşeyin yolunda olup olmadığına dair bir telefon alıyorlar.

Bilindiği üzere, Japonya bir teknoloji ülkesi, Sony, Canon, Toshiba ve diğerleri. Şu biliniyor ki, Japonlar teknolojiyi seviyor, bu sağlık teknolojileri içinde geçerli. Amerikalılara göre yılda iki kat BT, üç katta MR çektiriyorlar.

Hastanede yatmayı seviyorlar. İnanması güç olabilir ama, Japonya’da hastanede ortalama yatış süresi tam 36 gün, bu rakam ABD’deki yatışlardan 6 kat daha fazla. Bu rakam doğumlarda da kendisini gösteriyor. Ülkemizde doğum sonrası hastanede rutin olarak bir veya iki gün yatış yapılıyor. Japonya’da doğum yapan annelerin hastanede yatış yaptığı gün sayısı, 8-10 gün arası değişiklik gösteriyor.

Japonlar dünyada en sağlıklı insanlar durumunda. Ortalama yaşam süresi 83,6 ve ayrıca belki daha yararlı bir istatistik olarak, sağlıklı yaşam beklentisi de 60 yıl. (Ciddi bir ameliyata ihtiyaç duymadan geçen süre) Ancak sağlık hizmetlerinin kalitesi veya vatandaşların hizmeti kullanım alışkanlıkları, bu durumu ortaya çıkaran tek sebep değil. Ülkenin tanınmış sağlık ekonomisiti Prof.Ikegami Naoki, ülkede suç ve şiddet olaylarının düşük olması, trafik kazalarının azlığı, obez insan sayısının diğer gelişmiş ülkere (özellikle ABD’ye) göre düşük olması, HIV enfeksiyonunun yaygın olmaması, yasadışı ilaç kullanımının düşüklüğü gibi faktörler ülkenin sağlık istatistiklerinin iyi olmasına katkıda bulunuyor.

Ülke, Bismarck Modeline benzer bir sağlık sistemi kullanıyor. Sağlık hizmetleri, kar amacı gütmeyen sigorta şirketleri tarafından finanse ediliyor ve tüketicilere sunulan sigorta planı sayısı oldukça fazla. Fransa’da 14 sağlık sigorta planı, Almanya‘da 200’den fazla sigorta fonu bulunuyor. Japonya’da ise yaklaşık 3500 sağlık sigortası planı bulunuyor. Ancak, Japonlar bu planlardan birini seçmek konusunda özgür değil. Sigortalı için en uygun planı sigortayı sağlayan kişi veya kuruluş seçebiliyor, yani işveren veya yerel yönetimler. Çünkü, Japonya’da kişilerin sağlık sigortaları, çalıştıkları işyerleri veya yaşlı/emekli olma durumlarına göre, işveren, yerel yönetim ve kişinin katkı payı ortaklığıyla temin edilir. Ancak, plan farketmeksizin hastalar istedikleri doktor ve hastaneye seçmekte özgürdürler. Japonya’da, istisnasız olarak tüm vatandaşların sağlık sigortası olmak zorunda. Almanya ve ülkemizde olduğu gibi, küçük gruplar içinde olsa sigortasız olmak mümkün değil.

Fiyatlandırma ve Kapsam

Japonya’da sağlık hizmetlerinin fiyatlandırılmasında ise, sağlık bakanlığı tek yetki sahibidir. Bakanlık, hizmet sağlayıcılarla görüşerek, tüm işlemler için bir fiyat listesi hazırlar ve bu liste Tokyo plazalarının arasında yer alan bir klinik için de kırsalda hizmet veren bir doktor içinde aynıdır. Örneğin MR çekimi için belirlenen ücret 105 dolardır ve bu ülkenin her yerinde aynıdır. Aslında, bu ucuzda bir ücrettir, özellikle ABD’de MR çekim ücretinin 1000 – 1400 dolar arasında değiştiği düşünülürse. Bu ucuzluk, MR çekimlerinin fazlalığının da nedenini bir yerde açıklamaktadır. Ayrıca, MR makinaları Japonya oldukça ucuzdur. Japonya’da doktorlar Toshiba, Hitachi gibi sağlık teknolojisi üreten firmalarla görüşerek, pahalı olmayan, uygun ve yeterli bir cihaz istediklerini dile getirirler ve firmalar yaklaşık 150bin dolara satın alınabilecek bir cihaz üretirler. Bu rakam, ABD’de kullanılan dev ve lüks MR makinalarının yaklaşık onda biri. Bu durumda, Japonların sağlık hizmetlerine nasıl daha az para harcadıklarını ama yoğun ve iyi bir hizmet almaya devam edebildiklerini açıklayan başka bir faktör.

Japonya sağlık sistemi, geleneksel tedavileri de karşılıyor. Ancak, kulağa ilginç gelen bir biçimde doğumu kapsamıyor. Dr.Ikegami durumu şöyle açıklıyor; Doğum sağlıklı kadınlar için doğal bir durumdur, yani sigortamaya gerek yoktur. Sigorta, kazalar ve hastalıklar içindir. Ancak, sağlık sistemi bu durum için bir çözüm sunuyor. Hamile kaldıkltan sonra, tüm kadınlara, 3bin dolarlık kapsamı olan bir doğum poliçesi sağlanıyor.

Japonya'da Klinik Sahibi Olan Dr.Kono Anlatıyor

İlginç bir bilgi ise, doktor ve kliniklerin, hastaların araçlarından ücret kesmesi. Hastalar, kliniğe arabalarıyla geldiklerinde, yol kenarında ücretsiz bir alana park yapsalar dahi, atabaları için ücret ödemek zorundalar. Tokyo’da Kono Medical Kliniğin sahibi Dr. Kono Hitoshi, ülkede doktorların çok parak kazanmadıkları ve gelirlerinin arttırmak için böyle uygulamalara gittiklerini söylüyor. Dr.Kono, günde park ücretlerinden 100 dolar kazandığımız bile oluyor diyor. Kono’nun eşi de doktor, yıllık ortalama gelirleri 160bin dolar. Bu rakam, Japonya’da üniversite mezunu iki çiftin kazandıkları ortalama ücret olarak kabul ediliyor. Yani, Japon doktorlar, ABD’li meslektaşları kadar para kazanmıyorlar. Ancak, bu tıp fakültelerine olan ilgiyi kaybettirmiyor. Japonya’nın en popüler animelerinden olan New Black Jack’de Dr. Saito, neredeyse her bölümde dramatik bir durumda olan acil hastayı tedavi ediyor. Bu hikayeler, çocukların hep ilgisini çekiyor ve doktor olmak için heveslendiriyor. Kono’nun dedesi ve babası da doktordu, şimdi ise büyük kızı tıp fakültesinde öğrenci.

Doktor gelirlerinin diğer ülkelere görece az olmasının nedeni ise, ülkede hizmet fiyatlarının belirleyen tek bir kuruluş olması. Örneğin ülkemizdeki gibi SUT ve TTB gibi iki fiyat belirleyici var. TTB fiyatları ise aslında sadece bir yol gösterici, bu ikisinin dışında hastaneler ve doktorlar, hiçbir fiyat belirleyiciye bağlı kalmadan kendi rakamlarını belirleyerek de hizmet sağlayabiliyorlar. Ancak, Japonya’da bakanlık tarafından belirlenen fiyatlara tüketicilerde hizmet sağlayıcılarda uymak zorunda ve ciddi bir denetim de söz konusu.

Son olarak, vatandaşlar, doğum günlerinde yerel yönetimlerden şu şekilde bir mektup alıyorlar;
“Yoğun programınızı böldüğümüz için kusura bakmayın. Ancak, yıllık check-up randevunuz için sizi bilgilendirmek isteriz. Yıllık kampsamlı fiziksel muayeneniz ücretsizdir ve ilçedeki herhangi bir hastanede yaptırabilirsiniz. Programınız imkan verirse, doğum gününüzden sonraki otuz gün içinde programdan yararlanabilirsiniz.”

Kaynak: The Healing of America

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir