İletişim

Workinton Esentepe (Astoria), Esentepe, Büyükdere Cad. No: 127, Astoria AVM -2. Kat, Esentepe, 34394 Şişli/İstanbul

Aşılama Politikalarına Bir Avustralya Örneği: Gardasil

Karar vericiler ve sağlık otoritelerinin ortak çabaları toplum sağlığını korumak ve yükseltmek üzerinedir. Tarama programları, aşılama, ücretsiz sağlık hizmetleri, filyasyon, sosyal ve psikolojik iyiliğin sağlanmasına yönelik kampanyalar gibi çeşitli araçlarla ‘sağlıksızlık’a müdahale edilir. Bu müdahaleler çoğu zaman sadece yaratacağı fayda ile değil, maliyet etkilililik durumuyla beraber değerlendirilir. Örneğin kitlesel tarama yöntemlerinden en hızlı sonuç veren, duyarlılığı yüksek, toplumsal olarak kabul edilebilir, ulaşılabilir ve az maliyetli olanın seçilmesi makbuldür.

Bunun yanı sıra teknolojinin hızla yeni çözümler önerdiği bu çağda sağlık teknolojisi değerlendirme (STD)  süreci birden fazla teknoloji seçeneği söz konusu olduğunda devreye girer.  Kısıtlı kaynakları optimal şekilde kullanmak bu sürecin en önemli motivasyonu olmakla beraber STD bir karar destek aracı olarak da kullanılabilir. Ülkeler bu inovasyonları teşvik etmek için ARGE’ de itme ve çekme stratejileri izleyebilirler. Bu teknolojik müdahalelerin en güzel örneği aşılardır. Geçtiğimiz on yılda piyasaya sürülen Gardasil, ülkelerce maliyet etkililik analizlerine tabii tutulmuş ve ulusal aşı programlarına dahil edilmiştir.

2006 yılında FDA tarafından onaylanan Merck Co.’ya ait Gardasil servikal kansere neden olan ve oldukça yaygın olan HPV (Human Papilloma Virus)’e karşı geliştirilen ilk proflaktik aşıydı. 4 değerlikli Gardasil, yaygın iki onkojenik tipe karşı koruma sağlıyordu. Avustralya Queensland Üniversitesi çalışmalarında geliştirilen bu aşı onaylanmasından yalnızca bir yıl sonra 2007’de Avustralya’da ilk defa rutin aşı programına dahil edildi.  Çok geçmeden GlaxoSmithKline iki değerlikli aşı Cervarix ile markete girdi.

Aşı öncelikle risk grubunda olan genç kadınlardan oluşan kohorta 3 doz olmak üzere uygulandı. Daha sonra cinsiyet gözetmeksizin uygulanacak olan aşı 2018’de yerini yeni geliştirilen, ikiden fazla yüksek riskli HPV tiplerine karşı etkili 9 değerlikli aşı Gardasil9’a bıraktı. Programın erken sonuçlarına göre servikal kansere yol açan tiplerde %77 azalma, yüksek riskli servikal abnormalitelerde ise %50’ye yakın azalma izlenmiş. Ülke 2023’e dek servikal kanseri elimine etmeyi hedefliyor. Lancet’te yayınlanan bir makale de önümüzdeki 20 sene içerisinde taramayla kombine edilmiş yüksek kapsamlı aşılamanın servikal kanseri ortadan kaldıracağını öngörmektedir. Ülkemizde bu aşı ulusal takvimde yer edinememiş olsa da servikal tarama programları varlığını sürdürüyor.

Gerekli doz sayısından, aşının ulaştırılması maliyetine, hastalığın yol açtığı kaybedilen iş saatinden hayat kalitesine ve neden olduğu sakatlığa, kişi başına düşen gayrisafii milli hasılaya kadar bir çok parametreyle yapılan maliyet etkililik analizleri halk sağlığı programlarına karar vermede itici güçtür.  Olası Covid19 aşısı karşısında ülkelerin nasıl bir politika izleyeceği merak konusu olmakla beraber bilimsel kanıtlara dayalı programların toplumsal ve ekonomik başarısı tesadüf olmayacaktır.

Share:

contributor

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir